Son Osmanlı Kadınlarının Kıyafetleri

Kendi tarih ve kültürümüze yaklaşımımız çoğu zaman duyarsız, özensiz, ilgisiz. Seyahat planlarımız, kültür-sanat faaliyetlerimiz için genelde Batı Avrupa ve Amerika’yı tercih ediyoruz. Oralara gidince müze gezmek de, kütüphaneleri ziyaret etmek de, konserlere gitmek de çoğumuza doyumsuz bir keyif verebiliyor. Öte yandan aynı aktiviteleri İstanbul’da gerçekleştirmeye ya üşeniyoruz ya da trafik-kalabalık, zamansızlık gibi bahanelerle durmadan erteliyoruz. Okumak, bilgi edinmek, araştırmak,  öğrenmek çocukluğumuzdan ve okul sıralarından miras biçimsiz yöntemlerin bir sonucu olarak sıkıntılı bir sürece dönüşüyor. Tembellik edebiliyoruz, zihnimizi yoracak faaliyetlerden kaçabiliyoruz, arkadaşlarla sohbet ve eğlenceyi tek başımıza sindire sindire gezeceğimiz sergilere genelde tercih ediyoruz. Bu sebeple işte ancak yurtdışına çıktığımızda içimizde farkında olmadan oluşan boşlukları doldurabileceğimiz fırsatları kucaklıyoruz ve bir hafta, on günlük süreçlerde kendimizi, zihnimizi öğrenmek, gelişmek üzere açıyoruz.

Londra’da Victoria&Albert’ın kostüm galerilerini gezerken müzelerimizde benzer bölümlerin ya da açılan bu tip sergilerin yetersiz olduğunu düşünür, İstanbul’da yakaladığım tüm fırsatları hemen değerlendireceğime dair kendi kendime söz verirdim. Sözümü tuttuğumu söyleyemeyeceğim. 7 Mayıs’ta Sadberk Hanım Müzesi’nde başlayan ve 7 Kasım’a kadar sürecek olan Osmanlı İmparatorluğu’nun Son Döneminden Kadın Giysileri sergisini ancak Ekim ayında keşfettim.

Avrupa ve Amerikan sineması dönem filmlerinde Viktoryen çağa ait kadın giysilerine sıkça rastlarız. Beyazperdede izlediğimiz bu örnekler kadınlarda daima hayranlık uyandırmıştır. Korsajlar, fırfırlar, incecik bel çizgisi, kabarık etekler, gösterişli kumaşlar, mücevherler, şapka ve diğer aksesuarlara kadınlar bayılır. Ama aynı dönemde kendi topraklarımızda kendi kadınlarımızın neler giydiğini pek bilmez ve önemsemeyiz, Folklorik çizgiler sebebiyle beğenmeyeceğimizi düşünüyor da olabiliriz.  İşte tam da bu sebeple bu sergiye mutlaka gitmenizi öneriyorum.

Sergide neler var?
Sergide üçetek entari, iki etek entari, bindallı entari, şalvar-cepken, “pirpiri” adı verilen Balkan kaftanları ve Avrupa modasına uygun etek bluz biçiminde veya geleneksel gelin kıyafetlerinden oluşan seçme eserlerle, 18. yüzyıldan, 20. yüzyıl başına kadar Osmanlı kadınının ev içinde giydiği kıyafetler bulunuyor. Ana hatlarıyla Osmanlı Devleti’nin başkenti olan İstanbul’da ve buradan imparatorluğun diğer kentlerine yayılan etkilerle geleneksel giyim kuşamdan batılı kadının giyim tarzına dönüşüm gerçekleşene kadar olan süreç vurgulanıyor. Sadberk Hanım’ın ve ardından kızı Sevgi Gönül’ün müze koleksiyonundaki özellikle tekstil türünden eserlere vermiş olduğu önem, kıyafet ve işlemelere gerekli olan bakımın büyük bir özenle yerine getirilmesi, göreceğiniz parçaların günümüze kadar bu kadar iyi durumda gelmelerindeki en önemli etken. Ben özellikle gelinliklere bayıldım. Gidip kendi gözlerinizle görün, gardırobunuzdan sevdiğiniz parçaları özenle saklayın, kuşaktan kuşağa aktarılsınlar. Kimbilir belki bir gün birileri bir müzede sizin kıyafetlerinize bakarak yaşamınızı ve sizi hayal edebilir.

Tweet

yukarı