Feromon mu? Sen bana aşktan haber ver!

Aşkın  önce göz kırpıp yan yan gülümsediği, ardından gizli gizli emeklemeye başladığı o günlerde söylenen ve genellikle üçüncü ağızdan çıkan bir cümleye hepimiz alışığız; “Havada aşk kokusu var!” Şarkısı bile var ‘Love is in the Air’! (Dinleyiniz: Jean Paul Young) Günümüz aşklarının neredeyse mottosu veya sloganı haline gelen bu ifadenin sınırlarını bir tıp terimi çiziyor aslında: Feromon. Yunanca’da ‘hormon taşıyan’ anlamına gelen feromon, insanoğlunun hayatına  ise  ‘aşk taşıyıcı’ misyonunu üstlenerek girdi. Feromon moleküllerinin keşfi ilk olarak 1956 yılında ipek böceklerinde gerçekleşti. Daha sonra örümcek, kurbağa, sürüngen ve memelilerin de feromon salgıladığı ortaya çıktı. Sözlük açılımı aynı türün üyeleri arasındaki sosyal ilişkiyi düzenleyen kimyasal madde olarak geçse de, konu insan ilişkilerine gelince feromonun tanımı aşk, aşk, aşk...

Kadın ve erkek arasındaki cinsel çekimi artıran bu terim, vücudun en mahrem bölgelerinden ve koltukaltlarından yayılan aşk kokusuna karşılık geliyor, bir başka deyişle. Kokusu yok ama burnumuzla algılayabiliyoruz. Feromona göre kalbimizden çok burnumuzla seviyoruz!
Ancak geçtiğimiz günlerde ABD’nin Penn State Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden bilim adamı Richard Doty,  feromonun hayatımızdaki kavramını altüst edecek bir açıklamayla çıkageldi. ‘The Great Pheromone Myth’ (Büyük Feromon Miti) isimli kitabında Doty, aşkın kimyası olarak açıklanan moleküllerin  aslında hiç var olmadığını söyleyerek koku algılarımızı değiştirdi! Ona göre aşkın sinyalleri veya cinsel dürtü denen şeyin kokuyla hiçbir ilgisi yok. Feromon, insanların kendini koşullandırmak için yarattığı peri  masalından başka bir şey değil.

Doty’nin uzun süreli araştırmalarında feromon bağlılığımız 1950’lere kadar uzanıyor. Parfümcüler ve gençlik iksirini arayanlar, feromonun cinselliğe bulaşmasında büyük rol sahibi ya da suçlu! Richard Doty, olmayan bir ‘aşk kokusu’nu boy boy şişeleyip etiketlemenin kazançlı bir iş olduğunu ifade ediyor.Bilimsel veriler bir yana,  somut olarak aşkı ele alsak ya! Bugün aşk dediğimiz duygunun altında gerçekte ne yatıyor? Fiziksel çekicilik, zeka, espri anlayışı, seksi kıvrımlar, jartiyer, karizma, şan şöhret, para pul, hangisi? Kime göre, neye göre? Feromon var mı, yok mu anlaşılan kimse bilmiyor. Aşk kokularının yayılıp yayılmaması  bu kadar önemli mi, orası tartışılır! Bir erkeğe veya kadına hissedilen duyguların altını kazıyıp altın çıkarmayı ummaktansa, sol yanımızı sorgulasak daha iyi belki de. Aşkı neremizle, neyimizle sevdiğimize karar vermek için kimyager olmaya gerek yok. Karnında kelebekler uçuşan o romantiklere ne oldu?

Giriş Tarihi: 13 Aralık 2010, Pazartesi

Tweet

yukarı