Özgür, aşık, isyankar 70’ler; hayat bir devrimdi

Radyoların bütün gün açık olduğu, Yurttan Sesler Korosu'nun çınladığı, dağılan The Beatles'ın yasının tutulduğu yıllar...  Türk Telekom'un PTT halleri, postacıların hasretle, kimi zaman da derin bir kederle beklenişi, Eurovision heyecanı, tüm dünyayı saran ‘Aman Petrol Canım Petrol’ krizi, bedenleri temizleyen arap sabunları, Anadol ve Renault 12'lerin korna sesleri, 45'liklerin dönüp durduğu, bir yanda Led Zeppelin'in, Pink Floyd'un rock tahtına oturduğu, bir yanda Tanju Okan'ın, 3 Hürel'in, Yeliz'in kırık dökük aşk şarkıları... 70'li yıllardı o yıllar. O yılları yaşamış olanlar, geriye dönüp baktıklarında 90'ları es geçip 80'lerden kaçarcasına uzaklaşıp 70'leri sil baştan yaşamak istiyorlar.

Bugün 70’lerin bu kadar popüler olması aslında hiç de şaşırtıcı değil. Ne yana bakarsak bakalım başkaldırılar, isyanlar, muhalifler diz boyu. Protest şarkı sözleriyle o dönemin rock baladları, 2000’ler de bile başucu şarkıları. Etnik elbiseler, seksi tulumlar, çiçekli saç bantları, şimdilerde Paris, Milano, Londra Moda Haftaları’nın olmazsa olmazı. Neden vazgeçemiyoruz bu 70’lerden, işte hepsinin cevabı...

Günümüzde müziği en çok dinlenen, edebiyatından vazgeçilemeyen, modası ikonlaşan, başkaldırıları, idamları dün gibi hatırlanan 70'ler, acısıyla tatlısıyla  bir sinema şeridi gibi önümüzden akıp gitsin dedik... İşte bu yüzden  biraz google, biraz ansiklopedi, biraz teyze amca yokladık. 10 küsur yılla kaçırdığımız yıllara sanal bir geri dönüş bu. 40 yıl öncesine ışınlanıyoruz, gelen var mı?

Önceki 10 yılın, kapitalist sisteme başkaldıran, düzen reddedici Amerikan hippileri, antimilitaristler ve 68 kuşağı karşılıyor yolun başında bizi. Dünyanın ilk ve en önemli müzik festivali Woodstock’tan bir yıl geçmiş. Joan Baez gitarının başında, Bob Dylan mızıkasıyla... Sol sağ çatışmaları, parkalı devrimciler iş başı!.. Özgürlük sesleri, dünyanın dört bir yanından duyuluyor.

İlk darbe 'The Beatles'ın ayrılma kararıyla geliyor. Grup dağılıp kızlar gözyaşları dökerken birkaç ay sonra Şili'de Salvador Allende, bir ilke imza atarak seçim yoluyla göreve getirilen ilk marksist lider oluyor. Jimi Hendrix, aşırı dozdan ölü, tıpkı bir yıl sonrasında diğer 27'lik Jim Morrison gibi...

1971'de Türkiye'de 12 Mart Muhtırası, ''Hükümet istifa!'' sloganları. Oğuz Atay'ın kaleminden 'Tutunamayanlar' damlıyor, Füruzan ‘Parasız Yatılı’yla ‘Sait Faik Öykü Ödülü’nü kazanıyor.  Marlon Brando ve Al Pacino’nun 'Baba' (Godfather) filmiyle beyazperdeyi kurşunladığı zamanlar...  Çok sürmeden askeri darbeyle Allende devriliyor, bu arada Barış Manço'nun 'Kurtalan Ekspres'i kuruluyor.

Boğaziçi Köprüsü, cumhuriyetin ilanının 50. yılında huzurlara açıldığında Cem Yılmaz daha altı aylık bir bebek, maşallah! İlk atom bombasını 74'te Hindistan patlatıyor, Türk Silahlı Kuvvetleri Kıbrıs'ta harekat başlatıyor. Kaynanalar dizisi, seyirciyi ekranlara kitliyor. Artık herkes Kantar ailesinin bir ferdi.

75'in ortalarında ABD'de Microsoft firması kurulduğunda bizdeki teknoloji  TRT1, TRT2, TRT3 radyoları. Doları soran olursa çıktı çıkıyor; 1 dolar 15 TL. Vietnam Savaşı bitmiş, şimdi ABD’nin derdi Watergate Skandalı!

Türkiye, mahalle, akraba kavramlarıyla haşır neşir; 'bir maniniz yoksa annemler size gelecek'ler oynanıyor her kapısı çalınan komşuda. Sigara Yeni Harman, favoriler uzun mu uzun, altta İspanyol paça pantolon, mini eteklerse yürek hoplatıyor. Süreyya Plajı'nda kaçak yüzenler, Murat 124'e binenler, Teksas, Tommiks okuyanlar... Türk sinemasında seks furyası gözde; başrolde Feri Cansel ve Aydemir Akbaş. Diskotek ve dans kulüpleri popülaritesini giderek artırmış, müzikte Donna Summer, Bee Gees, Abba favori. Edebiyattan bir kalem devriliyor; Sevgi Soysal'la 'Hoşgeldin Ölüm'.

Zaman 1977’yi gösterdiğinde Ajda Pekkan, ‘Süperstar’ albümüyle döneme damgasını vuruyor.  ‘Saturday Night Fever’le  John Travolta ortalığı kasıp kavururken bir sonraki yıl Olivia Newton John’la ‘Grease’ müzikalinde dans ediyor.  Takvim 1979’a dayandığında ‘Let the Sunshine In’ çığlıklarıyla ‘Hair’ müzikalinin çiçek çocukları hala bünyeye tesir ediyor.  Margaret Thatcher,  İngiltere’nin ilk kadın başbakanı. Milliyet Gazetesi Başyazarı ve Genel Yayın Müdürü Abdi İpekçi, evinden çıkarken kurşunlanarak öldürülüyor; Mehmet Ali Ağca’nın adını duyan yok daha...Rock müzik, altın çağlarında. Pink Floyd, ‘The Wall’ albümünü yayınlıyor; hayatımızdaki ‘duvar’lar çoğalıyor.

Sonra?
Sonra 70’ler sayfası kapandı, üzerine koca bir perde indi. Dünya, John Lennon’ın öldürülüşüne tanık olurken Türkiye 12 Eylül darbesiyle birlikte ihtilalle yüzleşti. ‘Netekim’ yeni bir 10 yıl başlıyordu artık; merhaba 1980’ler!

Giriş Tarihi: 02 Şubat 2011, Çarşamba

Tweet

yukarı