Modanın çekik gözlüleri: Japon tasarımcılar

Yıl 1982. Moda dünyasına Japonların ayak bastığı ‘çekik gözlü’ bir yıl. Paris’te düzenlenen defilelerde 12 Japon tasarımcı yeni koleksiyonlarının tanıtımını yapıyor. Aralarında bugünün devleri; Issey Miyake, Kenzo, Yohji Yamamoto, Comme des Garçons ve Hanae Mori, bu isimlerden yalnızca birkaçı. Moda için ‘yeni’ değiller ancak Japon modacıların, ‘Japonaise’ ya da ‘Japonaiserie’ hareketine ön ayak olan kolektif çalışmalarıyla ilk defa bir aradalar. Podyumların altını üstüne katan Fransızların, İtalyanların ve İngilizlerin arasına katılıp şanslarını deniyorlar. Jean Paul Gaultier’lerin, Yves Saint Laurent’lerin yanıbaşından geçip kendi sınırları içinde hayalgüçlerini eskiz kağıtlarından Avrupa podyumlarına taşıyorlar.

Bundan neredeyse 30 yıl önce, modern moda kavramına Asya sadeliğini ve yalınlığını getiriyor, Japon modacılar. Kapılar sonuna kadar açılırken Avrupa, Japon modasıyla tanışıyor ve adeta ona aşık oluyor. Monokrom tonlar, özellikle siyah renkle vurgulanan tasarımlar, moda endüstrisini yerinden sallıyor. Kimonolar, ipek elbiseler, egzotik desenler, çiçek çiçek formlar etrafa saçılıyor, devamında bir tutam baharat, biraz kırmızı biber, paprika ve bolca safran, ‘Baharat Yolu’na davetiye çıkarıyor.

2011 ilkbahar / yaz sezonunda Marc Jacobs’tan Dries Van Noten’e, Louis Vuitton’dan Alberta Ferretti’ye dünyaca ünlü tasarımcıların kıyafetlerine bir kez daha süzülen Japon modası, daha uzun yıllar baştacı olmaya devam edecek gibi görünüyor. 2007 yılında Dior defilesindeki John Galliano şovunu unutmak ne mümkün; ‘Madame Butterfly’lar ve geyşalarla dolu teatral bir curcuna, tam bir Japon işiydi.

Gücü yadsınamaz, zarafeti reddedilemez, sadeliğinden vazgeçilemez. İlhamı bol, malzemeleri renk renk bir modadan bahsediyoruz ve masaya bu defa Japon modacıları yatırıyoruz. Liste uzun, ünleri ülke dışına taşıyor. Ve hepsi klişe tabiriyle ‘Made in Japan’.

Önce ustalar gelsin!

Kenzo Takada
Tüm dünyada özellikle kozmetik markası olarak isimleşen Kenzo, 1964 yılında Paris’e taşındığında moda çevresiyle tanıştı. 1970’ten sonra başarılarının ardı arkası kesilmedi; önce Vivienne Galeri’de ilk defilesini düzenlemiş, ardından ‘Jungle Jap’ isimli bir butik açtı. Modellerinden biri aynı yıl Elle dergisine kapak kızı oldu. Koleksiyonu New York ve Tokyo’da gösterilirken bir sonraki yıl ‘Fashion Editor Club of Japan’s’ ödülünü kazandı. 1983 yılında ilk erkek koleksiyonunu hazırladı. Bugün ‘Ça Sent Beau’ ismiyle bilinen Kenzo de Kenzo parfüm markasını ise 1988 yılında yarattı. 21 yıl önce işinden emekli olan Kenzo, her şeyi asistanına devredip modayla uzaktan ilgileniyor.

Isse Miyake
Japon modasının ve kozmetiğinin kuşkusuz en büyük isimlerinden. Özellikle teknolojik altyapılı kreasyonları ve parfümleriyle tanınıyor. Üniversitedeyken grafik tasarım Okuyan Miyake, önce Paris ve New York’ta çalıştı. Daha sonra Tokyo’ya gelerek 1970’te burada ‘Miyake Design Studio’yu açtı. 80’lerde ‘pli’ için yeni metodlar geliştirerek bunu kendi tasarımlarına uyguladı. Frankfurt Balesi için kostüm hazırladı. 1994 ve 99 yılları arasında modanın içinde aktif olarak yer aldı.

Hanae Mori
Japon modasında en saygı duyulan ustalardan biri! En büyük özelliğiyse kuşkusuz Japon moda tarihinde Paris ve New York’ta defilesi düzenlenen ilk Japon kadın modacı olması. Ayrıca Fransa’daki bir ‘couture’ federasyonunun ilk Asyalı ‘haute couture’ tasarımcısı ilan ettiği bir modacı, Mori. Japonya’da en fazla onurlandırılan kadın modacıların başında geliyor. ‘İlk’ olma unvanıyla Japon kadınları arasında ‘özgürlük’ ikonu olarak gösterilmesi de boşuna değil. İlk moda evini 1951’de açan Hanae Mori, 90’larda işini 500 milyon dolarlık bir imparatorluğa dönüştürdü.

Yohji Yamamoto
Paris’te 1981’deki defilesinden sonra en çok ilham alınan Japon modacıların başında geliyor. Yohji Yamamaoto ve Y’s markalarının yaratıcısı, özellikle Tokyo’da popüler. New York, Paris’te de butikleri var. İki markanın da yıllık satış rakamı 100 milyon doların üzerinde. Yamamoto daha çok avant-garde tarzıyla biliniyor. Özellikle siyah renkte, battal boy sülüetlerde ve drape kumaşlarda imzasını görmek mümkün. İş birliği yaptığı markalar arasında Adidas, Hermès var. Ayrıca Elton John, Placebo, Heiner Miller gibi sanatçılarla da beraber çalıştı.

Rei Kawakubo
Fransızca’da ‘erkek gibi’ anlamında gelen ‘Comme des Garçons’ markasının kurucusu ve sahibi. Marka öyle büyük bir üne sahip oldu ki dünya çapında pek çok ülkede butiği var. Koleksiyonlar, Tokyo’da Comme des Garçons stüdyolarında tasarlanıyor ve Japonya, Fransa İspanya ve Türkiye’de yapılıyor.  Kawakubo’nun markasının işbirliği yaptığı ünlü markalar arasında ise Speedo, Nike, Lacoste, Moncler, Louis Vuitton gibi isimler var.

Junya Watanabe
Tokyo’daki Bunka Moda Okulu’ndan mezun olduktan sonra Comme des Garçons’da işe başladı. 1987’de örgü markası Tricot’un baş tasarımcılığına getirildi. 1992 yılında Comme Des Garçons Homme markası altında tasarımlar yaptı ve sonra işleri büyüterek ismini de markanın yanına iliştirmeyi başardı. O artık ‘Junya Watanabe Comme Des Garçons’ markasını yönetiyordu. Daha çok ‘tekno couture’ tasarımcı olarak bilinen modern çizgileriyle tanınan modacı, 2007’de Converse’in ‘All Star’ serisini hazırladı. 2009 Nisan’ında ABD’nin first lady’si Michelle Obama’nın Royal Opera Binası’nda giydiği mavi desenli kazağı da o tasarlamıştı.


Sonra çıraklar...

Hokuto Katsui ve Nao Yagi
Central Saint Martins Collge’den mezun iki yetenek. New York’tan Japonya’ya döner dönmez ‘Mint Designs’ı kurarak marka olma yolunda hızlı bir adım attılar. İlk koleksiyonlarını 2002’de tanıttılar. ‘Casshern’ isimli bir filmin kostüm tasarımcılığını yaptılar. 2005’te Moet et Chandon Şampanyaları’nın tasarımcı ödülünü kazanarak isimlerini daha çok duyurdular. Özellikle 2010 – 2011 sonbahar / kış koleksiyonu için hazırladıkları geometrik şapka tasarımlarıyla Japon Moda Haftası’nda büyük alkış aldılar.

Eri Utsugi
Japon markası ‘mercibeaucoup’un kurucusu ve baş tasarımcısı. Esmod Japonya Moda Okulu’nda ve Paris’teki Studio Bercet’te geçirdiği zamanlar, onun tasarım hırsını kamçıladı. Kariyeri boyunca pek çok ünlü modacıyla çalıştı. 2001 yılında BIGI isimli bir şirkette çalışmaya başladı. Issey Miyake’nin A-Net firmasına katıldıktan sonra kendi markasını yarattı. Utsugi’nin tarzında daha çok bir indie bakış açısı var. Pek çok tasarımında inşaat işçilerinden ilham aldı, rahat giyim tarzını benimsedi.

Hiroko Ito
HISUI markasının yaratıcısı, modadaki ilk çıkışını 1999’da yaptı. New York’taki  Moda Teknoloji Enstitüsü’nden mezun oldu ve Comme des Garçons markası için dört yıl boyunca çalıştı. Feminen çizgiyi casual giyimle bütünleştiren ve zarif bir tarzı ortaya koyan Ito, 2011 ilkbahar / yaz kreasyonu için ilginç bir isimle podyuma konuk oldu: ‘Dwarves’ Prank’. (Cücelerin Eşek Şakası) İsmi gibi eğlenceli, çocuksu, şaka gibi bir koleksiyondu bu. Moda çevresi, Ito’nun ‘esprili’ kreasyonuna tam not verdi.

**Japon Modası’nın yükselen değerleri arasında ayrıca Kazuaki Takashima, Limi Yamamato, Ritsuko Shirahama isimleri var; onları anmazsak olmaz. Özellikle 2011 ilkbahar / yaz kreasyonlarında estirdikleri Asya rüzgarlarını hissetmemek imkansız. Sonuç şu ki ey modasever, Japon modası podyumdan sokağa taştı, evimize geliyor. Geyşa olmamak artık  içten değil!

Giriş Tarihi: 16 Şubat 2011, Çarşamba

Tweet

yukarı