Kardeş Kıskançlığı - womenist.net 

Kardeş Kıskançlığı

'Kardeşi olduktan sonra huyu değişti.', 'Kardeşine çok kötü davranıyor.' , 'Sen ablasın (ağabeysin) kardeşini idare ediver.', 'O küçük daha istediğini yapsan ne olur ki!', 'Ufaklıkta az değil ablasını (ağabeyini) rahat bırakmıyor.' söylem ve şikayetlerini ebeveynlerden sıklıkla duyarız.

None Tüm duygular gibi kıskançlıkta doğal ve evrensel bir duygudur. İlişki ve kişilik sorunu oluşmadan çocuğun bu duyguyla ile başetmesini sağlayabilecek yaklaşımlar vardır.

Çocuğun yaşına bakılmaksızın eve bir kardeşin gelmesiyle çocuğun duygusal yapısını dışa vurmasıdır. Kıskançlıkta kardeşe duyulan yoğun öfke belirgindir. Kardeşinin tüm düzeni farklılaştırdığını, eskisi kadar ilgi ve sevgi görmediğini düşünür. Kardeş sorunu çocuğun kendi yaşı, cinsiyeti, kişiliği ve aile yaklaşımı, kardeşiyle arasındaki yaş farkı ve kardeşin cinsiyetine göre  kendini gösterir.

None Ailenin Kardeş Kararı Alma Nedenleri
Bir aile kendi yaşamsal deneyimlerine göre, kardeşsiz büyümüşse bu durumla ilgili bir  eksik hissettiyse bunu tamamlamak için,  kardeşi ya da kardeşleri varsa bu modeli benimsediği ve avantajlarını yaşadığı için, aile kavramındaki inançlarına göre geniş aile kurma istek ve arzusu için, ileriki yaşlarında birbirlerine destek olabilmeleri için, soyadlarını devam ettirecek erkek çocuk sahibi olmak için, farklı cinsiyette bir çocuğa sahip olabilme isteği için  ya da çok çocuk sevdiği için de ikinci bir çocuğa sahip olmak isteyebilir.

None Bir çocuk kardeş sahibi olmaya ne zaman (kaç yaşından sonra) hazır olur?
Çocukla kardeşi arasındaki yaş farkı ne kadar azsa kıskançlık o denli fazla olabilmektedir.  Henüz anneye gereksinimin sürdüğü 3 yaşından küçük çocuklarda anne ilgisinin azalması sonucu yeni kardeşe tepki artabilir. İkinci ya da üçüncü kardeşi kabullenme ise daha kolay olmaktadır.

Birbirine yakın dönemlerde olan çocukların ihtiyaçları da benzerlik taşır. Aynı ilgi ve enerjiyi göstermek, anne ve baba için de zorlayıcı olabilir. Gördüğü ilginin bölünmüş olması annenin ilgisini kaybediyor olduğunu düşündürtür. Kardeş kararını verirken ideal bir yaş belirlemek yerine, ailenin  maddi ve manevi hazır olması, anne babanın ilk çocuğuna doğru yaklaşımı, çocuğun yaşına uygun ihtiyaçlarının karşılanabilmesi, denge kurabilmesi çerçevesinde değerlendirmelidir. Yoksa her yaşta kıskançlık hissedebilir.

None Kardeş Kıskançlığı yaşayan çocuğun tepkileri
Yaşından küçük davranışlarda bulunmak. (emzik, biberon, parmak emmek, bebeksi konuşmalar yapmak)
Anneye aşırı derecede bağlanmak (yuvaya, okula gitmek istememek, yatarken anneyi yanında talep etmek)
Anne ile kardeşin yalnız kalmalarını istememek
Öfke, hırçınlık, tutturmak
Kardeşin kendisine ve eşyalarına zarar vermek (vurma, cimcikleme, oyuncağını kırma)
Kardeşine olumsuz söylemlerde bulunmak. ('keşke olmasaydın', 'ölseydin' 'bıktım senden' )
Okul başarısında düşme (dikkat dağınıklığı ve öğrenme problemleri)
Davranış sorunları (alt ıslatma, saldırganlık, uyku sorunları v.s.)
Kardeş yok gibi davranmak
Kardeşe aşırı sevgi gösterisinde bulunmak (severken ağlatmak, canını acıtarak sarılmak, kucaklarından düşürmek)
İlgi çekme çabaları
Psikosomatik sorunlar (başağrısı, mide bulantısı )
Anne Babalarına onu sevip sevmediklerini sık sık sormak

Bunların engellenmesi için kardeş doğumundan önce, doğum hazırlıkları sırasında ve sonra ağbi veya abla için yapılması gereken davranış ve tutumlar söz konusudur.

None Doğumdan Önceki Önlemler
Çocuk evin tek çocuğu konumundayken, isteklerine sınır konmalıdır. Sınırları olan çocuk sevgi ve ilgi paylaşımını da rahatlıkla tolere edebilir.
Aileye katılacak kardeşin gelişi konusunda bilgi verilmeli, yaşamında olabilecek değişiklikler anlatılmalıdır. Ne kadar süre sonra kardeşi dünyaya gelecek, cinsiyeti, odasının nerde olacağı (belki de bir süre sonra oda paylaşması gerekecek) söylenir. Annesinin karnına dokunarak kardeşinin hareketlerini hissetmesi sağlanarak, sevgi bağı kurması desteklenebilir. Kendi fotoğraf albümünden bebeklik yaşantısı örneklenebilir.
Kardeşinin ismi konusunda ki olasılıklar hakkında bilgi verilip, onun önerileri değerlendirilebilir.
Kardeşine resim, duygularını anlatan bir mektup yazdırılabilir.
Kardeş için alışveriş yaparken, benzer şekilde onun için de benzer eşyaların alındığı anlatılarak arada ona da  oyuncak, giysi, odasına bir aksesuar alınabilir.
Hamilelik dönemi kaygı ve sıkıntıları olabildiğince yansıtılmamalıdır. Yoksa, annesini sıkıntıya soktuğu için kardeşine olumsuz hisler içinde olabilir.

None Doğumdan Sonraki Önlemler
Doğumdan sonraki koşturmalar, eşyaların yerlerinin değişmesi, eve gelen misafirler, yardımcı aile büyükleri ve bakıcılar yani evdeki düzen değişikliği çocukta gerginlik yaratabilir. Sorduğu sorulara cevap bulması, açıklama yapılması ise onu rahatlatacaktır.
Hastene odasında bebeğin  ziyareti sırasında çekirdek aile fertleri ve belki de aile büyükleri ile bu mutlu an keyif içinde geçmelidir.
Kardeşine dokunması engellenip, bebeği koruyucu aşırı tepki verilmemelidir. Zarar vermesini önleyici uyarılar ise onu rahatsız edecek düzeyde olmamalıdır.
Bebeğe armağan getiren yakınların, ağbi veya ablasını da gözeterek ona da hediye almalarından çok mutlu olacaktır.
Anne bebekle ilgilenirken, büyük çocuğu ilgi ve sevgisinden mahrum etmemelidir.
Gelen yakınların ilgisi de sadece bebeğe yönelik olursa, büyük çocuğa da olması konusunda gerekirse uyarılmalıdırlar.

None Her biri ayrı bir beceri ve özelliğe sahip kardeşler arası kıyaslamalar yapılmamalıdır. Sizin çocuklarınızı o özelliklerine göre kabul etmeniz, onlarında birbirlerini kabul etmelerine destek olacaktır.
Kardeş gelmeden kendi odasında düzenli yatması sağlanmalıdır. Kıskanmasın diye kardeşten sonra yatağınıza almak doğru değildir.
Kardeşin bakımıyla ilgili işlerde mutlaka ondan yardım alınmalı, bundan duyduğunuz mutluluk ve keyif anlatılmalı ve ona yardımları için teşekkür edilmelidir. Bu alışkanlık kıskançlık yerine koruyuculuk duygularının gelişmesine yarımcı olacaktır.
Kıskandığı durumlarda etiketlenmemeli, kendini suçlu hissettirilmemelidir.
Onunla evde ve dışarda anne ve baba olarak kardeşi olmadan da özel zaman geçirmelidir.

Büyük çocuklar özgürlük alanlarını kısıtlayan, onun eşyalarına zarar veren, zamanlarını alan, ders çalışmalarını engelleyen kardeşlerine tepki gösterirler. Bu durumda aslında kardeşin ağbi ya da abladan ilgi ve sevgi beklediği, onun kardeşine rol model olduğu anlatılmalıdır. Kardeşiyle keyifli kısa bir oyun, sıcak bir ilgi bile kardeşinin olumsuz davranışlarını engelleyecektir.
 
DBE Davranış Bilimleri Enstitü
Çocuk ve Genç Bölümü
Uzm. Psikolog Şeyda Özdalga

Bu İkizlere Bayılacaksınız!

Dünyanın dört bir yanından en şirin ikizlerin fotoğraflarını sizin için derledik!

Bu İkizlere Bayılacaksınız!
Bu İkizlere Bayılacaksınız! Devamını Oku >>

Yorum Yapın!