Evlilikte otoriter kişilik

Baskıcı ve otoriter şahıs, genelde hep kendi bildiğini doğru kabul eder. Ve bunu çoğu zaman zorla karşısındakine empoze eder. Her iki partner de aynı karakterde ise zaten "dar bir köprüde kafa kafaya gelmiş, pes etmeyen iki inatçı keçi" gibidir, bu evlilik ya hiç olmaz ya da nüans farkı ile birinin diğerinden daha baskın çıkmasıyla sonuçlanır. Peki bu evlilik ne kadar başarılı olur? Eğer otoriteye baskı, zorlama ekleniyorsa işler daha da zorlaşır. Ama evlilikte mantık, sevgi, itaat, hak verme gibi özellikler varsa, otorite işler. Aksi halde Nazi disiplini geri teper. Baskın kişiliğin partneri zayıfsa, baskın olan kişi daha çok ön plana çıkar. Karar verme mecburiyetinde olan kişi, zamanla bunu vazife addeder ve dediğim dedik olur. Baskın karakteri ortaya çıkar ve etrafında ona dur diyen çıkmazsa, alır başını gider.

İdeal olan her iki tarafın da belli ölçüde baskın olmasıdır. Eğer erkek baskınsa, bir dereceye kadar kabul edilebilir. Ama kadının baskın olup, etrafına emirler yağdırması; herkesi idare etmesi; bağırıp çağırması, ne kendini, ne çevresini mutlu eder. Kadın prensip olarak baskın koca ister. Zayıf, bağımlı, uyumlu, çekingen, beceriksiz koca, ister istemez baskın kadın yaratır. Bu tip kadınlar çevrede pek takdir görmezler. Adeta roller değişmiştir ve bu yadırganır. Kadın çalışıyorsa evde de, çalışanlarını idare eder gibi davranır. Bazen de mecburiyetten sorumluluğu üzerine alır. Zira o müdahale etmezse, organize etmezse, hiç bir iş yapılmayacaktır. Eğer biraz pratik zekâlı, dışa dönük, becerikli ise idareyi ele alır ve bu böyle devam eder. İşin komiği "hem kel, hem fodul" misali yaptıkları takdir edilmez, üstelik baskıcı olarak takdim edilir. Bu durumda ne yapılması gerekir? Hem her şey için ona başvurulacak; her problemin halletmesi beklenecek, hem de "Bize karışıyorsun,", "Hep senin dediğin oluyor,", "Ali kıran baş kesen," diye de adı çıkar. Kadıncağız karışmayıp kendini geri çekse de mecbur kalır. Ne yapsın? Etrafındakiler zayıfsa, zorunlu olarak yüklendiği otoriter kişilik bir süre sonra esas eti kemiği gibi olur.

Şunu çok iyi bilelim ki ihtiyaç duyulmadığı sürece, hiç kimse kimseyi idare etmez. Çocuklarımız bize muhtaçken, onların her türlü ihtiyaçlarını karşılarız. Ama kendi kendilerine yetmeye başladıklarında artık karışmayız. Her şeye çok fazla müdahale etmek çok fazla eksikliğin, yetersizliğin varolduğu anlamına gelir. Dolayısı ile, otoriter kişilik doğuştan vardır; ama partnerin eksikliği de bu kişiliği azdırır. Ayrıca otoriter kişinin de bir yerde sınırlanın bilmesi; karşısındakini ezmemesi, onun kişiliğini baskı altına almaması gerekir. En iyisi birlikte iş bölümü yapmaktır, herkesin en iyi bildiği, en iyi yaptığı şeyi tespit edip ev idaresini paylaşmalısınız. Yapamayanları eleştirmek, her şeyi kritize etmek; yapılan yanlışlara acımasızca davranmak veya söylenmek doğru değildir. Otoriter kişiliğinize gem vuramıyorsanız; en azından biraz insaflı davranıp kırıcı olmayın, hele eşinizi asla yerle bir edip azarlamayın. Bunlar zaman içinde sizleri yıpratır; ilişkinizin altını oyar; çocuklarınızla aranızı açar. Unutmayın ummadık taş baş yarar ve herkesin bir alıcısı vardır. İlerde yalnız kalıp otoriter, huysuz bir kayınvalide haline gelebilir ve otoriter kişiliğiniz yüzünden sevimsiz bir ihtiyar olabilirsiniz.

En iyisi sizin liderliğinizde, güzel bir grup kurun ve "hepimiz birimiz, birimiz hepimiz için" mantığıyla küçük ailenizi ihya ederek ilişkinizi ileriye taşıyın; çevremizdekileri motive ederken arka plandan tatlı tatlı yönlendirelim. Böylece evde ve çevrede sulh sağlayarak, güzel bir hayat geçirebiliriz. Unutmayalım, yapıcı olmak kaydıyla otoriter kişilik iyidir. Yıkıcı olmamak, her zaman için tercih edilen bir özelliktir.

Selin Özkök Karacehennem

Giriş Tarihi: 09 Eylül 2011, Cuma

Tweet

yukarı