‘Çizim, ölçü ve estetik sanatı’nı yaşatan sedefkarlardan biri; Cengiz Özçelik…

Kendisinin de kabul etmesiyle o gün geldi ve beni sevgili eşi Çiğdem Özçelik ile birlikte evlerindeki atölyelerinde ağırladılar. Entelektüel bir birikim ve vizyon sahibi olan Cengiz Özçelik, bu işe gerçekten gönül vermiş ve mutluluk, soluk alıp verme anlarını da bunun üzerine kurmuş bir sedefkâri. Kısaca bahsetmek gerekirse,
Sedefkâr; sedef kullanarak eşya yapan, sedef işleyen kimsedir. Osmanlı’nın geleneksel el sanatlarından biri olan sedefkârlık çağımıza kadar yok olmadan ulaşmış süsleme sanatlarından sadece bir tanesidir. Bu süsleme sanatlarından birini nakşeden sedefkâri Cengiz Özçelik’ten de bu sanata nasıl başladığını incelikleriyle birlikte öğrenmiş olduk. Ve işte sohbet tadında gelişen röportajımız…

Sedefkârlık zanaatına nasıl, ne şekilde başladınız?
Çocukluğumdan itibaren el sanatına yatkınlığım ve geleneksel, klasik, kadim sanata olan ilgim 45 yaşından sonra beni sedefkârlığa yöneltti. Aslında gazetecilik okudum ve yaptım. Sanatta yetişmem tümüyle 'alaylı' kategorisindendir.

Sedef nasıl işleniyor? Tekniği, aşamaları nelerdir ve siz hangi objeler üzerine işliyor, ne gibi şeyler üretiyorsunuz?
Sedef muhtelif el aletleri ile örneğin çekiç, iskarpile, matkap, kıl testere vb. gibi birkaç aşamada işleniyor. Tasarlama, desen oluşturma, kesme, düzeltme, tesviye, kakma ve cila gibi aşamaları var. Her türden natürel malzeme üzerine işlenebiliyor. Muhtelif ağaçlar (abanoz, ceviz, maun), hayvansal malzemeler (boynuz, kaplubağa kabuğu, fildişi, kemik gibi) ve tabii altın ve gümüş gibi madenlerle de uygulayabiliyoruz. Üretimimiz şu aşamada kolye, küpe, bilezik, yüzük, halhal gibi takı formlarında ve mektup açacağı, tarak gibi 'collectible' objelerde yoğunlaşıyor. Talep üzerine geleneksel kullanım eşyaları (rahle, sehpa, sandalye, duvar yazısı gibi) formları da çalışıyor ve tamirlerini yapıyoruz. Uygulanabilir olan tüm ‘yaratıcı’ tasarımlara da açığız. Son olarak ise, kakma dışında ‘Eser-i İstanbul’ ve ‘Bull’ gibi birkaç yöntem daha vardır.

Sedef dışında kullanılan malzemeler nelerdir?
Malzemeler, vizyonunuzun genişliğine göre her türden doğal ve sentetik malzemeyi kullanabilmenizi sağlıyor. Şeftali çekirdeği üzerine sedef kaktığımı hatırlıyorum.

Sedefkârilerde hangi dönemlere ait? Nasıl motiflere rastlanmakta? Bu motifler tamamıyla kullanılıyor mu, yoksa modernize edilerek çağımıza da mı uyarlanıyor?
Temel motiflerin 16. ve 17.yy.’de olgunlaştığını ve çeşitlendiğini görüyoruz. Belki de dinsel ve toplumsal nedenlerle genellikle, suret ve insan figürlü motifler dışında gelenekte bitkisel ve geometrik motifler bol miktarda kullanılıyor. Bu kategoride inanılmaz bir çeşit zenginliğine rastlıyoruz. Ne yazık ki bireysel denemeler dışında modernist girişimlere pek rastlayamıyoruz.

İlham alıp çalışmalarından etkilendiğiniz sedefkârlar var mı?
İsim zikretmeden tüm tarihin ve geleneğin benim hocalarım olduğunu söyleyebilirim.

Sipariş ile kişiye özel şeyler tasarlıyor musunuz?
Kişiye özel siparişlerin %99' u sanatseverlerden ve yaratıcı kafalardan bize ulaşıyor. Dolayısıyla onlardan gelen talepleri birlikte tasarımsal olgunluğa ulaştırmak ve uygulamak zaten benim soluk alıp verme anlarım oluyor.

Cengiz Özçelik: 0536 251 49 49
elegni@gmail.com


Beyza Kahraman

Giriş Tarihi: 22 Nisan 2010, Perşembe

Tweet

yukarı